INCONTINENTIE – Wat te doen tegen urineverlies?

Incontinentie is een urologische aandoening waarbij de controle over de blaas weg is. Incontinentie kan optreden doordat de kringspier niet goed werkt, of omdat er men niet waarneemt dat men drang tot urineren heeft. Incontinentie is een vaak voorkomende aandoening.

Urine-incontinentie komt in West-Europa echt vaak voor. Er hebben in Nederland ongeveer 1,3 miljoen mensen klachten die te maken hebben met incontinentie. Wanneer de blaas niet meer goed werkt, kan dat door meerdere zaken worden veroorzaakt. De oorzaak van incontinentie kan dus de blaas zelf zijn, de bekkenbodem, of de zenuwen die niet goed aan de hersenen doorgeven wanneer de blaas vol of leeg is. Bij mannen kunnen ook prostaatklachten van invloed zijn.

In enkele gevallen is er gelukkig iets aan incontinentie te doen. Vaak biedt het gebruiken van incontinentie-materiaal (luiers) een grote uitkomst. Voor mannen met urine-incontinentie kan ook gebruik gemaakt worden van een uitwendig condoomkatheter. Zijn de problemen hiermee niet helemaal verholpen dan kan een inwendige blaaskatheter de beste oplossing bieden. De huisarts kan je uiteraard helpen het best met dit vervelende probleem om te gaan.

Vormen van incontinentie

►Stress-incontinentie (inspanningsincontinentie): deze vorm wordt meestal veroorzaakt door een verslapping van de sluitspier van de blaas. Het kan voorkomen dat je in je broek plast wanneer er kracht gezet wordt. Bijvoorbeeld bij tillen van dingen, tijdens het sporten of als je moet lachen. Dit komt geregeld voor bij vrouwen, bij mannen komt dit eigenlijk alleen voor na het weghalen van de prostaat vanwege prostaatkanker.

►Een andere vorm is de aandrangincontinentie. Het plassen ontstaat dan wel nadat men denkt te moeten plassen, maar men is niet in staat de urine binnen te houden. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Het kan veroorzaakt worden door een stoornis in de aanleg van de bekken spieren. Bovendien kan het ook worden veroorzaakt door een blaasontsteking.

►Overloopincontinentie of druppelincontinentie. De blaas is voortdurend vol. Hierdoor treedt er met regelmaat in druppels urineverlies op. Of er treedt urineverlies op in scheuten. Oorzaken kunnen zijn: een zwakke blaas spier, een plasbuis die niet goed doorgankelijk is, bijvoorbeeld door een opgezette prostaat of door een daadwerkelijke vernauwing van de plasbuis.

►Tenslotte is er de functionele incontinentie waarbij het seintje van de blaas of darmen niet meer wordt waargenomen. Dit kan gebeuren in het geval van een zenuwbeschadiging (bijvoorbeeld bij een dwarslaesie). Ook kunnen cognitieve stoornissen, een afgenomen mobiliteit, bepaald medicijngebruik of psychische factoren zoals dementie of de ziekte van Alzheimer een rol spelen.

Stress- of aandrangincontinentie hoeft niet per se tot medische klachten te leiden. Bij druppel-incontinentie blijft er echter steeds wat urine in de blaas achter wat een goede broedplaats voor bacteriën kan zijn. Dit kan vervolgens weer leiden tot een urineweginfectie. Deze vorm moet daarom op zeker worden behandeld.

Oorzaken Incontinentie

In het beginstadium van de menopauze is er een verhoogde kans op blaasontstekingen en vaginale infecties. Symptomen van een blaasontsteking zijn “dikwijls moeten plassen” en “pijn bij en na het plassen”.

Tevens kan urine-incontinentie ontstaan omdat tijdens van de menopauze de weefsels in de urinestreek zwakker zijn geworden. Het tekort aan oestrogenen tijdens de menopauze kan ertoe leiden dat de sluitspieren van de blaas minder goed zullen werken. Vrouwen in de mmenopauze hebben geregeld last van slechts een klein beetje urineverlies, met name in de vorm van stress-incontinentie. Dit is urineverlies bij het lachen, hoesten of tillen. Bekkenbodemspieroefeningen kunnen hier prima uitkomst brengen.

Of er een direct verband is tussen de klachten van incontinentie en de menopauze weet men nog altijd niet met zekerheid vast te stellen. Waarschijnlijk zijn het tevens de fysieke veranderingen in het lichaam van de vrouw die deze klachten veroorzaken. Echter, incontinentie is geen alledaags ouderdomsverschijnsel. Raadpleeg dus een arts.

Behandeling van incontinentie

Incontinentie is een uitermate nare kwaal. In enkele gevallen is er iets aan te doen. Geregeld biedt het gebruik van incontinentie-materiaal (luiers) goede uitkomst.

Mannen

Voor mannen met urine-incontinentie kan tevens gebruik gemaakt worden van een uitwendige condoomkatheter. Is de incontinentie hiermee echter niet voldoende verholpen dan biedt een inwendige blaaskatheter de wellicht de beste oplossing. De huisarts kan je helpen het best met dit vervelende probleem om te gaan.

Bij mannen is verwijdering van de prostaat vaak de oplossing, behalve als de incontinentie hierna juist is ontstaan. Als incontinentie het gevolg is van een anusinfectie, moet deze infectie behandeld worden, om het probleem van incontinentie op te lossen.

Vrouwen

Tegen urine-incontinentie bij vrouwen kunnen oefeningen van de bekkenbodemspieren zeer goede uitkomst bieden. Het dragen van een pessarium (een ring in de schede) kan eveneens zeer goed helpen tegen de incontinentie. Als er sprake is van een verzakking  kan een operatie soms uitkomst bieden.

Hulpmiddelen

Afhankelijk van de ergte van incontinentie zijn er diverse hulpmiddelen voor zowel mannen als vrouwen beschikbaar. Het is zeer belangrijk om na overleg met de arts, apotheker of verpleegkundige, hulpmiddelen te testen en het best geschikte hulpmiddel te kiezen. Binnen het uitgebreide assortiment vindt u zeker een product dat aansluit op uw specifieke wensen.

Absorberende materialen

Absorberende verbanden zijn gemaakt voor bescherming bij het onvrijwillig verlies van urine of ontlasting. In deze verbanden zijn absorberende korreltjes verwerkt. Hierdoor kan de urine die eenmaal is geabsorbeerd niet meer uit het verband komen. Er ontstaan hierdoor geen nare luchtjes en geurtjes. Ook gaan deze korrels bacteriegroei tegen, ter bescherming van de huid.

Afvoerende systemen

Hulpmiddelen waarmee we kunstmatig de blaas legen alsmede de middelen waarmee de urine kan worden opgevangen zijn de afvoerende systemen. Afvoerende systemen hebben als groot voordeel dat urine daadwerkelijk wordt opgevangen, en er geen sprake is van een verband dat nat wordt, en dat de huid niet met urine in contact komt.

Specifieke hulpmiddelen

Er zijn gevallen waarbij de meest gangbare materialen voor incontinentie niet toereikend zijn. Een aantal hulpmiddelen incontinentie die dan ingezet kunnen worden zijn echt specifieke hulpmiddelen.

Voor dames zijn de onderstaande hulpmiddelen beschikbaar:

  • GUARD (klaptampon).
  • Pessarium.
  • Urinecollector.
  • Vrouwenurinaal.

Voor heren zijn de onderstaande hulpmiddelen beschikbaar:

  • Penisklem.
  • Penispouch.
  • Draagurinaal.
  • De uribag.
  • Noodtoilet.

In principe wordt bij incontinentie altijd in eerste instantie absorberend materiaal geprobeerd voordat men terecht komt bij de wat meer specifieke hulpmiddelen.

WELLICHT OOK INTERESSANT:

Als je vaak moet plassen

Blaasontsteking Symptomen